Inventaris Bouwkundig Erfgoed

 Wat is de “inventaris van het bouwkundig erfgoed”?

De Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed is een uitgebreid wetenschappelijk overzicht van het bouwkundig patrimonium in Vlaanderen.  Deze inventaris tekent gebouwen op die iets zeggen over onze culturele identiteit. Dan gaat het niet alleen over kerken en kastelen. Ook volkscafé’s, kapelletjes, oude fabriekspanden en eenvoudige dorpswoningen vertellen een verhaal. Zo’n gebouwen geven karakter aan de straat , het dorp, de leefomgeving.

Wie deze tijdloze bakens vastlegt, documenteert ze voor de toekomst. Daarom is de inventaris van het bouwkundig erfgoed zo belangrijk.

Selectiecriteria

Een gebouw wordt niet zomaar opgenomen in de inventaris. Onderzoekers wegen ieder item zorgvuldig af en houden rekening met een aantal wettelijke criteria. Eerst en vooral moet het gebouw een historische, artistieke, socioculturele, volkskundige, wetenschappelijke  en/of industrieel-archeologische waarde hebben. Daarnaast spelen ook de zeldzaamheid, de gaafheid, de authenticiteit, de representativiteit, de ensemblewaarde en de contextwaarde een rol. Ook de directe omgeving telt mee. Of een pand wordt opgenomen in de inventaris hangt af van een globale beoordeling van al deze aspecten.

Beschermd versus vastgesteld

De inventaris van het bouwkundig erfgoed bevat zowel beschermde als niet-beschermde gebouwen. Voor beschermde gebouwen geldt de regelgeving van het monumentendecreet. Niet-beschermde, waardevolle gebouwen in de inventaris hadden lange tijd niet meer rechten dan een gewoon gebouw. Dat veranderde toen de inventaris in september 2009 juridisch werd vastgesteld. Deze vaststelling gebeurt jaarlijks.

Wat betekent zo’n opname in de inventaris?

Komt jouw eigendom voor in de vastgestelde lijst, dan gelden vier wettelijke rechtsgevolgen:

  • Voor gebouwen uit de vastgestelde lijst mag je afwijken van de normen rond energieprestatie en binnenklimaat, als dat nodig is om de erfgoedwaarde van het pand in stand te houden.
  • Zonevreemde gebouwen uit de vastgestelde lijst kunnen gemakkelijker een nieuwe functie krijgen.
  • Wanneer je een gebouw uit de vastgestelde lijst wil afbreken, heb je een stedenbouwkundige vergunning nodig. Een gemeente kan die alleen uitreiken nadat zij advies heeft gevraagd aan Onroerend Erfgoed over de erfgoedwaarden van het gebouw. Dit advies is niet bindend maar zeker richtinggevend.
  • Bij gebouwen in de inventaris wordt sociale huisvesting door renovatie gestimuleerd. In de sociale woningbouw geldt de regel dat kosten voor renovatie maximaal 80% mogen bedragen van de prijs voor nieuwbouw van dezelfde omvang. Als de renovatiekosten meer bedragen, moet het gebouw worden gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Voor gebouwen uit de inventaris geldt die regel niet.

Via de link hieronder vind je een overzicht van het bouwkundig erfgoed in Boechout.