De toekomst van de dreef

De dreef behoort tot het beschermd cultuurhistorisch landschap rond het kasteel van Boechout. Eigenaar Reynald Moretus diende een omgevingsvergunning in voor het vellen van alle bomen, met uitzondering van vijf linden, in de Holleweg, het deel tussen het Doornstraatje en de Vredeborgstraat. Op deze pagina lees je alles over dit dossier. 

Omgevingsvergunning

Het college van burgemeester en schepenen heeft op 13 juli 2021 een beslissing genomen in verband met de vergunningsaanvraag. Het volledige dossier vind je onderaan deze pagina bij 'nuttige links'.

Het gemeentebestuur verleende een omgevingsvergunning met bijzondere voorwaarden om de 100-jarige beukendreef aan de Holleweg (tussen Doornstraat en Vredeborgstraat) te kappen en opnieuw aan te planten. Het gaat dan o.a. over dringende ingrepen als de veiligheid niet langer gegarandeerd is naar personen of woningen, of wanneer er een risico is op ernstige schade aan de kerosinepijpleiding van de NAVO, die onder dreef loopt. Bovendien moet een dreefcommissie opgericht worden voor de opmaak van een beheerplan, waarbij rekening wordt gehouden met de natuur- en erfgoedwaarde van de dreef. Die commissie kwam samen op 17 september.

Deze beslissing kwam er nadat Defensie zich akkoord verklaarde met het behoud van 23 beuken en 2 lindebomen in de historische dreef van Moretus aan de Holleweg en de Lintacker. Voordien had Defensie nog aangedrongen om de bomen te kappen die in de veiligheidszone van de pijpleiding staan.

Erfpacht voor 50 jaar

Graaf Reynald Moretus en jonkheer Henri Moretus, enerzijds, en burgemeester Koen T’Sijen als vertegenwoordiger van het gemeentebestuur, anderzijds, hebben ondertussen een principieel akkoord bereikt om de dreef gedurende 50 jaar via een erfpachtovereenkomst over te dragen. De dreef blijft in eigendom van de familie Moretus, maar middels een erfpachtovereenkomst zal het zakelijk recht om de dreef te onderhouden en te gebruiken worden overgedragen.

Dat betekent dat het volledige beheer van de dreef, i.c. het gedeelte gelegen tussen de Vredeborgstraat en de Doornstraat, onder de verantwoordelijkheid van de gemeente zal komen. Het publiek toegankelijke karakter van de dreef is tevens gegarandeerd voor de volgende 50 jaar. Het betreft hier een oppervlakte van 8.705 m². Ook het onderhoud en de restauratie van de kapel, gewijd aan de katholieke eredienst, zal onder de overeenkomst vallen. Uiteraard zal ook de verantwoordelijkheid inzake schadegevallen met betrekking tot de ondergrondse pijpleiding en bomen bij de gemeente berusten.

De gemeente kan zo een beleid ontwikkelen waarbij er gestreefd wordt naar het maximaal behoud van de dreef met een publiek karakter. Ook de al dan niet geleidelijke vernieuwing van de dreef op langere termijn zal onder regie van de gemeente vallen, evenwel na het nodige advies van alle experten in de opgerichte dreefcommissie en na het bekomen van de vereiste omgevingsvergunning.

Samenwerking met Kempens Landschap

In het kader van de opmaak van een erfpachtovereenkomst is Boechout op haar beurt in gesprek met de Stichting Kempens Landschap om in opdracht van de gemeente op te treden als erfpachter. Kempens Landschap ressorteert onder de bevoegdheid van de provincie Antwerpen en is actief in 65 gemeenten. De burgemeester maakt deel uit van de Raad van Bestuur van Kempens Landschap.

Kempens Landschap is een landschapsvereniging en staat al 24 jaar garant voor behoud en herstel van typische landschappen in de provincie Antwerpen. Natuur, kastelen, molens, bossen … of een combinatie van al die elementen, krijgen dankzij Kempens Landschap nieuwe en duurzame, op de toekomst gerichte invullingen. Kempens Landschap brengt gemeenten, overheden en private partners bij elkaar voor het behoud van ons tastbaar verleden en onze mooie landschappen.

Een samenwerking met Kempens Landschap biedt het voordeel dat voor beheeropdrachten voor de dreef (bv. trekproeven op bomen, bodemonderzoek, snoeiwerken, enz.) kan gerekend worden op extra subsidies. Bij akkoord zal Kempens Landschap de erfpachtvergoeding van 60.000 euro dragen; de gemeente Boechout verleent een bijdrage van 20% van deze vergoeding aan Kempens Landschap. Op woensdag 24 november 2021 wordt de notariële akte ondertekend.

Nuttige links

Nieuwsberichten over de dreef

Is de gezondheid van de bomen al onderzocht?

In de dreef staan 99 bomen: 89 beuken, 7 linden en 3 esdoorns.

Er werden al studies over de gezondheid van de bomen uitgevoerd. Zo werden er trekproeven uitgevoerd in 2017 en stelden boomdeskundigen in 2015 en 2021 een Visual Tree Assessment (VTA) of boomveiligheidsverslag op.

Het onderzoek wees uit dat de wortels van de bomen, die de laatste jaren gevallen zijn, rot waren. Daardoor waren ze verzwakt en zijn ze omgevallen.

Wat zijn de specifieke problemen in de dreef?

Een beuk kan een levenscyclus van 200 jaar hebben als de omstandigheden goed zijn. In een aangeplante dreef is het echter typisch zo dat aftakeling zich veel eerder manifesteert. Telkens er een boom sneuvelt, zijn de bomen in de directe omgeving gevoeliger voor wind en zonnebrand en verhoogt het risico op ontworteling. De wortels liggen ondiep, waardoor ze gevoelig zijn voor betreding. Door droogtestress vallen er grote takken op de grond, zelfs bij windstil weer.

In de dreef ligt ook een kerosinepijpleiding van de NAVO. Door een aanpassing van de wetgeving na de gasexplosie in Gellingen in 2004 moet er tussen de bomen en de leiding een afstand van 3 meter zijn. Vroeger was 2 meter genoeg. Uit het veiligheidsverslag bleken 17 beuken en 2 linden te dicht bij de leiding te staan. De eigenaar is verantwoordelijk voor de kosten wanneer de bomen de leiding beschadigen en er eventueel kerosine vrijkomt.

Er zijn verschillende scenario’s mogelijk. Enkele voorbeelden.

  1. De beuken worden gerooid en vervangen door wintereiken, in een dubbele rij en op goede afstand van de NAVO-pijpleiding. Wintereiken zijn een betere keuze omdat ze betreding beter verdragen en het is een solide soort in het kader van de klimaatverandering. De nieuwe dreef groeit gelijkmatig.
  2. De instabiele bomen worden gerooid en vervangen door jonge exemplaren. De kruin van de kwetsbare bomen wordt fel gesnoeid en de bast wordt met doeken tegen zonnebrand beschermd. Het is niet zeker dat alle bomen dit overleven. In dit scenario verluchten we de ondergrond en beperken we de betreding. Hier wordt geen rekening gehouden met de pijpleiding.
  3. We sluiten de dreef af en laten de bomen verouderen zoals in een bos. Hoe ouder een boom wordt, hoe waardevoller hij is voor de biodiversiteit. Ook hier wordt er geen rekening gehouden met de pijpleiding. De bereikbaarheid en veiligheid van de omwonenden is dan een belangrijk aandachtspunt.
  4. Alleen de beuken die te dicht bij de leiding staan, worden gerooid. Daardoor komen de bomen in de buitenste rij onder druk te staan van weer en wind. De kruinen moeten fel gesnoeid worden en de bast beschermd tegen zonnebrand. Het is niet zeker dat alle bomen die ingreep overleven. De instabiele beuken worden gerooid en vervangen. De nieuwe binnenste rij bomen wordt dichter tegen de buitenste rij bomen aangeplant, wat niet optimaal is.

Rondom het kapelletje staat een cirkel van 7 lindebomen. Daarvan zijn er twee die binnen problematische afstand van de kerosineleiding staan en vervangen worden. De 5 linden die overblijven worden teruggesnoeid om nadelige gevolgen van verhoogde windbelasting te beperken.

Hoe garandeert de gemeente de veiligheid voor wandelaars of fietsers?

Begin 2016 heeft de gemeente een veiligheidsprocedure opgestart die onder meer inhoudt dat het betreden van de dreef wordt afgeraden bij windsnelheden vanaf 70 km/uur (code geel). De dreef afsluiten doen we vanaf 90 km/uur (code oranje). Aan de ingangen staat een verwittiging en de buurtbewoners krijgen een sms-bericht. De dreef is al 14 keer afgesloten, al 49 keer werd gevraagd om ze te vermijden. De brandweer heeft sinds 2018 zes interventies moeten uitvoeren voor omgevallen bomen of zware takken op de rijweg.

Wie beslist er over de toekomst van de dreef?

De eigenaar heeft het initiatief genomen om een omgevingsvergunning aan te vragen.

De gemeente vraagt tijdens de procedure advies aan: 

  • het Agentschap Natuur en Bos
  • het Ministerie van Defensie
  • Intercommunale Igean
  • het Agentschap Onroerend Erfgoed Antwerpen.

De gemeente neemt een beslissing na de procedure.

Infovergadering 3 mei 2021

Op 3 mei 2021 organiseerde eigenaar Reynald Moretus in samenwerking met Landmax, een adviesbureau voor bos- en natuurontwikkeling, een digitale infovergadering over de dreef. De presentatie, het verslag van de vragenronde en het advies van het Agentschap Natuur en Bos, waar in de presentatie naar verwezen wordt, vind je onderaan deze pagina bij 'nuttige links'. 

Wat gebeurt er na de aanvraag tot omgevingsvergunning?

Het vellen van hoogstammige bomen (bomen met een omtrek van minstens 1 meter op 1 meter hoogte) is vergunningsplichtig.

Reynald Moretus heeft op 11 maart een aanvraag ingediend voor een omgevingsvergunning om de kap van bomen op zijn eigendom mogelijk te maken.

De gemeente volgt een procedure waar wettelijke maximumtermijnen aan verbonden zijn.

Hieronder vind je een vereenvoudigde weergave van de gewone procedure:

  • Dossier ingediend op 11 maart.
max. 30 dagen
  • Gemeente verklaart het dossier volledig en ontvankelijk.
max. 10 dagen
  • Openbaar onderzoek start met een infovergadering. 
  • Gele bekendmakingsaffiche wordt opgehangen.
  • Gemeente stuurt een adviesvraag uit aan externe instanties.
max. 30 dagen
  • Het openbaar onderzoek loopt ten einde.
  • Adviezen en eventuele bezwaarschriften worden verwerkt.
  • Het college van burgemeester en schepenen neemt een beslissing (in principe 105 dagen na de verklaring van volledigheid en ontvankelijkheid)
max. 10 dagen
  • Het college van burgemeester en schepenen maakt haar beslissing aan de eigenaar bekend.
  • De eigenaar en derden kunnen nog beroep aantekenen.
  • Gele bekendmakingsaffiche wordt opgehangen.
max. 30 dagen
  • De beroepstermijn is verstreken.